Τρίτη, 6 Οκτωβρίου 2015

Αδίδακτο κείμενο (Γ΄Λυκείου Ανθρωπιστικών Σπουδών)



ΛΥΚΟΥΡΓΟΣ, ΚΑΤΑ ΛΕΩΚΡΑΤΟΥΣ 79-80

Ο όρκος παγιώνει τους νόμους

 [79] Καὶ μήν, ὦ ἄνδρες, καὶ τοῦθ’ ὑμᾶς δεῖ μαθεῖν, ὅτι
τὸ συνέχον τὴν δημοκρατίαν ὅρκος ἐστί. τρία γάρ ἐστιν
ἐξ ὧν ἡ πολιτεία συνέστηκεν, ὁ ἄρχων, ὁ δικαστής, ὁ
ἰδιώτης. τούτων τοίνυν ἕκαστος ταύτην πίστιν δίδωσιν,
εἰκότως• τοὺς μὲν γὰρ ἀνθρώπους πολλοὶ ἤδη ἐξαπατή-
σαντες καὶ διαλαθόντες οὐ μόνον τῶν παρόντων κινδύνων
ἀπελύθησαν, ἀλλὰ καὶ τὸν ἄλλον χρόνον ἀθῷοι τῶν ἀδι-
κημάτων τούτων εἰσί• τοὺς δὲ θεοὺς οὔτ’ ἂν ἐπιορκήσας
τις λάθοι οὔτ’ ἂν ἐκφύγοι τὴν ἀπ’ αὐτῶν τιμωρίαν, ἀλλ’
εἰ μὴ αὐτός, οἱ παῖδές γε καὶ τὸ γένος ἅπαν τὸ τοῦ ἐπι-
ορκήσαντος μεγάλοις ἀτυχήμασι περιπίπτει.

 [80] διόπερ, ὦ ἄνδρες δικασταί, ταύτην πίστιν ἔδοσαν αὑτοῖς ἐν Πλαταιαῖς
πάντες οἱ Ἕλληνες, ὅτ’ ἔμελλον παραταξάμενοι μάχεσθαι
πρὸς τὴν Ξέρξου δύναμιν, οὐ παρ’ αὑτῶν εὑρόντες, ἀλλὰ
μιμησάμενοι τὸν παρ’ ὑμῖν εἰθισμένον ὅρκον. ὃν ἄξιόν
ἐστιν ἀκοῦσαι• καὶ γὰρ παλαιῶν ὄντων τῶν τότε πεπραγ-
μένων ὅμως ἱκανῶς ἔστιν ἐν τοῖς γεγραμμένοις ἰδεῖν τὴν
ἐκείνων ἀρετήν. 

J.O. Burtt, εκδ. 1962. Minor Attic Orators. II. Hyperides, Lycurgus. Loeb Classical Library. Cambridge, MA: Harvard University Press· Λονδίνο: William Heinemann Ltd.




Κατανόηση κειμένου και χωροχρονικός εντοπισμός

Ο Λυκούργος εισηγείται εἰσαγγελίαν προδοσίας εναντίον του Λεωκράτη για τη φυγή του από την Αθήνα τις κρίσιμες στιγμές μετά την ήττα στη Χαιρώνεια (338 π.Χ.). Αρχικά, ο ρήτορας παρέθεσε τα ψηφίσματα και τα μέτρα με τα οποία προσπάθησε η πόλη να αντιμετωπίσει τη δυσχερή κατάσταση. Ένα μάλιστα από αυτά καθιστούσε ενόχους προδοσίας όσους θα εγκατέλειπαν στο εξής την Αθήνα. Ο Λεωκράτης, όμως, πρόλαβε να καταφύγει στη Ρόδο κάποιες ώρες πριν από την ψήφισή του και έτσι, στην πίστιν του λόγου του, ο ρήτορας εστιάζει στην ηθική –και όχι τη νομική– πλευρά του ζητήματος. 

ΠΗΓΗ: http://www.greek-language.gr/

Μετάφραση
 79. Εκτός από τα παραπάνω, άνδρες δικαστές, και τούτο πρέπει να γνωρίζετε, ότι δηλαδή εκείνο που συγκρατεί τη δημοκρατία είναι ο όρκος. Γιατί τρεις τάξεις ανθρώπων αποτελούν την πολιτεία, οι άρχοντες, οι δικαστές και οι ιδιώτες. Καθένας λοιπόν από αυτούς δίνει τον όρκο ως εγγύηση πίστης, και εύλογα• διότι τους ανθρώπους πολλοί ήδη εξαπάτησαν και αφού ξέφυγαν από την προσοχή τους όχι μόνον απαλλάχτηκαν από τους παρόντες κινδύνους, αλλά και κατά τον υπόλοιπο χρόνο έμειναν ατιμώρητοι για τα αδικήματα αυτά• αλλά όταν κανείς καταπατήσει τον όρκο του, με κανένα τρόπο δεν μπορεί να ξεφύγει από την προσοχή των θεών και την τιμωρία τους, αλλά και αν αυτός, που αποδείχτηκε επίορκος δεν τιμωρηθεί, τα παιδιά του βεβαίως και όλο το γένος του πέφτουν σε μεγάλες δυστυχίες. 

80. Γι΄αυτό, άνδρες δικαστές, τον όρκο αυτό έδωσαν αναμεταξύ τους ως εχέγγυο πίστης όλοι οι Έλληνες στις  Πλαταιές, όταν επρόκειτο να αντιπαραταχθούν και να πολεμήσουν κατά της δύναμης του Ξέρξη• και ο όρκος αυτός δεν ήταν κάτι νέο, το οποίο αυτοί επινόησαν, αλλά μιμήθηκαν τον όρκο που εσείς χρησιμοποιείτε. Αυτόν αξίζει να ακούσετε, διότι, αν και είναι πολύ παλιά τα γεγονότα των χρόνων εκείνων, βλέπει όμως κανείς στον όρκο αυτόν γραπτή, για να το πούμε έτσι, την απόδειξη της ανδρείας τους. 

ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ

Ι.ΑΣΚΗΣΗ (ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ)

Να γραφεί ο ίδιος τύπος στον άλλο αριθμό:

τοῦθ
ὑμᾶς
ὧν
τις 
αὐτῶν
ἐκείνων

ΙΙ. ΑΣΚΗΣΗ (ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ)

Να εντοπιστούν όλα τα ουσιαστικά του κειμένου και να αναγνωριστεί η κλίση τους

ΙΙΙ. ΑΣΚΗΣΗ (ΡΗΜΑΤΑ)

Να αντικαταστήσετε χρονικά τους παρακάτω ρηματικούς τύπους:
συνέστηκεν
διαλαθόντες
ἐπιορκήσαντος
εἰθισμένον
περιπίπτει.
 ἰδεῖν
ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ
Ι. ΑΣΚΗΣΗ

Να γίνει λεπτομερειακή συντακτική ανάλυση του παρακάτω χωρίου:

Καὶ μήν, ὦ ἄνδρες, καὶ τοῦθ’ ὑμᾶς δεῖ μαθεῖν, ὅτι
τὸ συνέχον τὴν δημοκρατίαν ὅρκος ἐστί. τρία γάρ ἐστιν
ἐξ ὧν ἡ πολιτεία συνέστηκεν, ὁ ἄρχων, ὁ δικαστής, ὁ
ἰδιώτης. τούτων τοίνυν ἕκαστος ταύτην πίστιν δίδωσιν,
εἰκότως• 

ΙΙ.ΑΣΚΗΣΗ

 Να εντοπιστεί και να αναλυθεί ο λανθάνων υποθετικός λόγος της παραγράφου 79


Έρευνα-επεξεργασία κριτηρίου: Ελένη Παπαδοπούλου, φιλόλογος
Δημοσίευση σχολίου