Κυριακή, 30 Ιουνίου 2013

Regressverbot και Μίλτος Σαχτούρης

  Ο Μίλτος Σαχτούρης παρουσιάζει το 1944 ποιήματα στο περιοδικό Τα Νέα Γράμματα και εκδίδει το 1945 την πρώτη, αναγνωρισμένη, ποιητική συλλογή του Η Λησμονημένη. Η κατάκτηση όμως της προσωπικής του γραφής έρχεται με τη δεύτερη συλλογή του Παραλογαίς. Ξέρομε πιστεύω όλοι τα αφηγηματικά δημοτικά τραγούδια (λ.χ. το τραγούδι «Του νεκρού αδελφού» με τον Κωνσταντίνο και την Αρετή) που ονομάζονται: παραλογές. Ο Σαχτούρης χρησιμοποιεί τον όρο, σ’ ένα βαθμό, καταχρηστικά, πάντως όμως μερικά ποιήματα της συλλογής έχουν μια μορφή αφηγηματική. Ωστόσο είναι επίσης νόμιμο, για έναν υπερρεαλιστή, η λέξη παραλογή να παραπέμπει στο παράλογο, εφόσον αρκετά από τα δημοτικά τραγούδια-παραλογές στηρίζονται στο παράλογο στοιχείο (όπως αίφνης είναι παράλογο να σέρνει ο πεθαμένος Κωνσταντής τη ζωντανή αδελφή του, για να τηρήσει την υπόσχεση που έδωσε, όταν ήταν κι αυτός ζωντανός, στη μάνα του). Και είναι επίσης ενδεικτικό της γνησιότητάς του ότι ο Σαχτούρης, με την (και όχι αποκλειστικά) υπερρεαλιστική αγωγή του, συναντά μόνος του, χωρίς έξωθεν βοήθεια, τις ρίζες του παράλογου στα δημοτικά μας τραγούδια.

Αλέξανδρος Αργυρίου, «Ο Μίλτος Σαχτούρης και ο υπερρεαλισμός». Διαδοχικές αναγνώσεις Ελλήνων υπερρεαλιστών, Εκδόσεις Γνώση, Αθήνα 21985, 221-222.


Τὰ δῶρα (από τη συλλογή "Παραλογαίς" - 1948)

Σήμερα φόρεσα ἕνα
ζεστὸ κόκκινο αἷμα
σήμερα οἱ ἄνθρωποι μ᾿ ἀγαποῦν
μιὰ γυναίκα μοῦ χαμογέλασε
ἕνα κορίτσι μοῦ χάρισε ἕνα κοχύλι
ἕνα παιδὶ μοῦ χάρισε ἕνα σφυρί

Σήμερα γονατίζω στὸ πεζοδρόμιο
καρφώνω πάνω στὶς πλάκες
τὰ γυμνὰ ποδάρια τῶν περαστικῶν
εἶναι ὅλοι τους δακρυσμένοι
ὅμως κανεὶς δὲν τρομάζει
ὅλοι μείναν στὶς θέσεις ποὺ πρόφτασα
εἶναι ὅλοι τους δακρυσμένοι
ὅμως κοιτάζουν τὶς οὐράνιες ρεκλάμες
καὶ μιὰ ζητιάνα ποὺ πουλάει τσουρέκια
στὸν οὐρανό

Δυὸ ἄνθρωποι ψιθυρίζουν
τί κάνει τὴν καρδιά μας καρφώνει;
ναὶ τὴν καρδιά μας καρφώνει
ὥστε λοιπὸν εἶναι ποιητής


Η ποιητική συλλογή ‘Παραλογαίς’ ενέπνευσε μια ομάδα μουσικών από τη Θεσσαλονίκη, τους ‘’Regressverbot’’

Τετάρτη, 26 Ιουνίου 2013

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ

 

ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΕ ΑΛΛΟΓΛΩΣΣΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

 

BΑΣΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: Tο συγκεκριμένο πρόγραμμα έχει οργανωθεί για να συμπληρώσει τις γνώσεις του κοινού-στόχος των διδασκόντων την ελληνική γλώσσα ως δεύτερη/ξένη στην Ελλάδα. Συγκεκριμένα, μετά την αποτελεσματική και επιτυχή διεξαγωγή των Διαδρομών για τη διδασκαλία της ελληνικής στο εξωτερικό, από το 2007 ως σήμερα, ικανοποιείται ένα πάγιο αίτημα των ενδιαφερομένων να λειτουργεί αντίστοιχο πρόγραμμα από απόσταση επιμόρφωσης στην ημεδαπή. Το πρόγραμμα αποτελεί τη δεύτερη διακριτή Διαδρομή ενός συστήματος από απόστασης εκπαίδευσης που υλοποιεί το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας στο πλαίσιο της επιμόρφωσης των διδασκόντων και του καταστατικού του ρόλου για την ενίσχυση, προαγωγή, προβολή και ουσιαστική υποστήριξη της ελληνικής γλώσσας.

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΕΞΙΜΟΤΗΤΑΣ: Εξ αντικειμένου το πρόγραμμα αφορά τους συναδέλφους που διδάσκουν την ελληνική ως δεύτερη/ξένη ανεξάρτητα με το διδακτικό συγκείμενο. Οι ενδιαφερόμενοι/ες για το πρόγραμμα πρέπει να είναι απόφοιτοι σχετικών πανεπιστημιακών τμημάτων (ελληνικής ή ξένης φιλολογίας, παιδαγωγικών τμημάτων κ.τ.λ.) ή και άλλων πανεπιστημιακών τμημάτων της αλλοδαπής ή της ημεδαπής (με σχετική, όμως, εμπειρία στη διδασκαλία της ελληνικής ως δεύτερης/ξένης) και να διαμένουν μόνιμα ή προσωρινά στην Ελλάδα.


Συνεπώς στο πρόγραμμα μπορούν, ενδεικτικά, να συμμετέχουν απόφοιτοι των προαναφερόμενων τμημάτων, που είναι:

- Διδάσκοντες που υπηρετούν στη δημόσια εκπαίδευση.

- Διδάσκοντες από το χώρο της ιδιωτικής εκπαίδευσης.

- Διδάσκοντες που διδάσκουν την ελληνική ως δεύτερη/ξένη ως εθελοντές, σε ΜΚΟ, παράλληλα με το κύριο αντικείμενο εργασίας τους.
Σημειώνεται πως στο πρόγραμμα δεν μπορούν να συμμετέχουν συνάδερφοι που διαμένουν στο εξωτερικό, καθώς τους τελευταίους αφορά η πρώτη διαδρομή του συστήματος ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ. Επιπλέον, το πρόγραμμα αφορά όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης, καθώς οι ενότητες έχουν οργανωθεί με τέτοιο τρόπο που να καλύπτουν τα βασικότερα ειδικά ζητήματα διδακτικής μεθοδολογίας.

Η επιμόρφωση είναι αδάπανη για τους επιμορφούμενους

και το πρόγραμμα υλοποιείται δύο φορές το χρόνο, με έναρξη τον Οκτώβριο και τον Μάρτιο αντιστοίχως.

ΣΤΟΧΟΣ:

Στόχος του προγράμματος είναι η επιμόρφωση των διδασκόντων σε σημαντικά ζητήματα διδασκαλίας που άπτονται της ελληνικής ως δεύτερης/ξένης γλώσσας, αλλά και η χαρτογράφηση των διδασκόντων, η ανταλλαγή καλών πρακτικών και κοινών σημείων προβληματισμού, καθώς και η οργάνωση μιας κοινότητας που αισιοδοξεί να έχει διαρκή και αποτελεσματική παρουσία στο χώρο της διδασκαλίας, της εκμάθησης και της αξιολόγησης της ελληνικής γλώσσας.
ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΟΜΑΔΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: Η επιμόρφωση οργανώνεται με την υποχρεωτική συμμετοχή στις έξι ακόλουθες ενότητες:

1. Θέματα διδασκαλίας των δεξιοτήτων στην εκμάθηση της ελληνικής ως δεύτερης/ξένης

2. Διδασκαλία της γραμματικής, του λεξιλογίου και της προφοράς

3. Θέματα αξιολόγησης

4. Διδασκαλία ξένης γλώσσας με Η/Υ (Computer Assisted Language Learning)

5. Διγλωσσία

6. Διαπολιτισμική Εκπαίδευση

Το υλικό των παραπάνω ενοτήτων είναι ανοιχτό και προσβάσιμο στους συμμετέχοντες καθόλη τη διάρκεια του προγράμματος. Κάθε ενότητα θεωρείται ως μια ομάδα εργασίας που αποτελείται από: τους συμμετέχοντες, το συντονιστή και τους διδάσκοντες. Στο γενικό πλαίσιο δε του προγράμματος την ευθύνη έχουν οι υπεύθυνοι διαχείρισης, ενώ η τεχνική υλοποίηση αφορά ειδικό συνεργάτη. Η ενότητα υλοποιείται με βάση το χρονοδιάγραμμα, δηλαδή ο συντονιστής και τα μέλη της ομάδας εργασίας της κάθε ενότητας συμμετέχουν στο αντίστοιχο φόρουμ, κατά τις ημερομηνίες που αναγράφονται στο χρονοδιάγραμμα υλοποίησης. Στο τέλος της κάθε ενότητας αξιολογείται η συμμετοχή των επιμορφούμενων με βάση μια ειδική δοκιμασία. Μετά την επιτυχή παρακολούθηση του προγράμματος, χορηγείται Πιστοποιητικό Εξειδίκευσης.



Περισσότερες πληροφορίες   http://elearning.greek-language.gr/


 

Δευτέρα, 24 Ιουνίου 2013

Φεγγάρι, δοξασίες και ποίηση

  Η πανσέληνος συνδέεται παραδοσιακά στη λαϊκή αντίληψη με την αϋπνία, τις επιληπτικές κρίσεις (από όπου και η συνώνυμη λέξη «σεληνιασμός» για την ασθένεια επιληψία) και διάφορα μαγικά «φαινόμενα» όπως η λυκανθρωπία. Ωστόσο, οι ψυχολόγοι δεν έχουν βρει πειστικές ενδείξεις ότι η πανσέληνος έχει επιδράσεις πάνω στην ανθρώπινη συμπεριφορά. Οι σχετικές στατιστικές μελέτες δεν συμφωνούν μεταξύ τους, καθώς άλλες δείχνουν θετική και άλλες αρνητική συσχέτιση.
Πολλοί νεοπαγανιστές πραγματοποιούν ένα μηνιαίο τελετουργικό, το Esbat, σε κάθε πανσέληνο, ενώ οπαδοί παραδοσιακών κινέζικων θρησκευτικών δοξασιών ετοιμάζουν τις προσφορές τους προς τους προγόνους τους και θεότητες σε κάθε πανσέληνο και νέα σελήνη.

Το φεγγάρι του Λόρκα


Παρασκευή, 21 Ιουνίου 2013

ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΜΟΡΙΩΝ

 Για να μετατρέψετε τους βαθμούς σε μόρια, ακολουθήστε τις οδηγίες του κ. Ιωάννη Κουράκλη, υπεύθυνου Σ.Ε.Π. του ΚΕΣΥΠ  Καλαμάτας. Η εφαρμογή που δημιούργησε είναι πολύ φιλική στο χρήστη και θα σάς διευκολύνει να υπολογίσετε με ακρίβεια τα μόριά σας.

Καλά αποτελέσματα!



Κυριακή, 16 Ιουνίου 2013

Social Μedia και εκπαίδευση: Μια διατριβή που μάς αφορά...


 Ο καλός συνάδελφος και ''διαδικτυακός'' φίλος Χαράλαμπος Γεωργάκαινας ολοκλήρωσε με μεγάλη επιτυχία την εκπόνηση και παρουσίαση της μεταπτυχιακής του διατριβής στα "κοινωνικά μέσα και την εκπαίδευση" και μάς προσφέρει τεκμηριωμένες απόψεις για τη χρήση των διαδικτυακών μέσων στο χώρο της εκπαίδευσης. Με την ευκαιρία της ανάρτησης, τον ευχαριστώ ιδιαίτερα που συμπεριέλαβε και το ιστολόγιό μου (σελίδα 103-105) στις περιπτώσεις μελέτης της εργασίας του και με κάνει να προβληματιστώ περαιτέρω για τη σκοποθεσία και την αποτελεσματικότητα του εγχειρήματός μου.








Τετάρτη, 12 Ιουνίου 2013

Πόσο επίκαιρος είναι σήμερα ο Μπ. Μπρεχτ!

  Οι λέξεις που κυκλοφορούν στην περιρρέουσα ατμόσφαιρα της ημέρας ενεργοποίησαν ''στου νου τ' αυλάκια'' αποσπάσματα από ποιήματα και θεατρικά του Μπ. Μπρεχτ.


...

Όταν ήρθαν να πάρουν τους τσιγγάνους δεν αντέδρασα.
Δεν ήμουν τσιγγάνος.

Όταν ήρθαν να πάρουν τους κομμουνιστές δεν αντέδρασα.
Δεν ήμουν κομμουνιστής.

Όταν ήρθαν να πάρουν τους Εβραίους δεν αντέδρασα.
Δεν ήμουν Εβραίος.

Όταν ήρθαν να πάρουν εμένα δεν είχε απομείνει κανείς για να αντιδράσει.


Αλλαγή του τροχού

Κάθομαι στην άκρη του δρόμου.
Ο οδηγός αλλάζει τον τροχό.
Δε μου ΄δωσε χαρά ο τόπος πού έμενα.
Δε μου δίνει χαρά ο τόπος πού πάω.
Τότε γιατί κοιτάω την αλλαγή του τροχού
μ΄ αδημονία;
άλλαξε τον κόσμο: τό´χει ανάγκη…


Aπόσπασμα από το θεατρικό έργο Η απόφαση (1930)

Xρειάζονται πολλά, τον κόσμο για ν’ αλλάξεις:
Oργή κι επιμονή. Γνώση κι αγανάχτηση.
Γρήγορη απόφαση, στόχαση βαθιά.
Ψυχρή υπομονή, κι ατέλειωτη καρτερία.
Kατανόηση της λεπτομέρειας και κατανόηση του συνόλου.
Mονάχα η πραγματικότητα μπορεί να μας μάθει πώς
την πραγματικότητα ν’ αλλάξουμε.





ΜΠΡΕΧΤ ΜΠΕΡΤΟΛΤ : Από τους σημαντικότερους συγγραφείς του σύγχρονου θεάτρου, γερμανικής καταγωγής. Γεννήθηκε το 1898 στην πόλη Άουγκσμπουργκ της Βαυαρίας. Σπούδασε ιατρική στο Μόναχο και αρχικά εργάστηκε ως νοσοκόμος. Φοιτητής ακόμα, άρχισε να γράφει τα πρώτα του έργα και την περίοδο που εργαζόταν ως νοσοκόμος έγραψε το ποίημα, Θρύλος του νεκρού στρατιώτη και το θεατρικό Βάαλ. Με την επιστροφή του στο Μόναχο άρχισε να καθιερώνεται γράφοντας τα θεατρικά: Ο μικροαστικός γάμος, Ταμπούρλα μεσ’ τη νύχτα, Στη ζούγκλα των πόλεων. Το 1924 εγκαταλείπει το Μόναχο και πηγαίνει στο Βερολίνο. Εκεί γράφει την κωμωδία, Ο άντρας είναι άντρας και παρουσιάζει την Όπερα της πεντάρας που γνώρισε τεράστια επιτυχία. Επίσης, σημαντικά έργα του Μπρεχτ είναι: Η Αγία Ιωάννα των Σφαγείων, Η εξαίρεση κι ο κανόνας και Η Μάνα, έργο που στηρίχθηκε στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Γκόργκι. Όταν ο Χίτλερ ανέβηκε στην εξουσία ο Μπρεχτ έφυγε από τη Γερμανία και ύστερα από μιά περιπλάνηση σε διάφορες Ευρωπαϊκές χώρες εγκαταστάθηκε στην Αμερική. Η περίοδος της εξορίας υπήρξε γιά τον γερμανό συγγραφέα, η δημιουργικότερη. Έγραψε εκτός από θεατρικά, διηγήματα και ποιήματα. Το μυθιστόρημα της πεντάρας, Το βίο του Γαλιλαίου, Τη δίκη του Λούκουλου, Η Μάνα κουράγιο και τα παιδιά της, Ο καλός άνθρωπος του Σετσουάν, Ο κύριος Πούντιλα κι ο υπηρέτης του Μάττι, Τα οράματα του Σιμόν Μασάρ, κ.α. Στο Βερολίνο επέστρεψε το 1948 και ίδρυσε τον θίασο «Berliner Ensemble» ο οποίος ανέβασε πολλά από τα έργα του. Τελευταίες δημουργίες του υπήρξαν η διασκευή του Σαιξπηρικού Κοριολάνου και Το συνέδριο των ασπρορουχούδων. Πέθανε το 1956 σε ηλικία 58 ετών.

Δευτέρα, 10 Ιουνίου 2013

Ο άγνωστος Βάρναλης

...Δύσκολο το τόλμημα να γράψεις για τον Κώστα Βάρναλη. Και γίνεται δυσκολότερο όταν θέλεις να αγγίξεις το κεντρικό ζήτημα στη μελέτη του Βαρναλικού έργου. Γιατί γράφει, πότε γράφει; Γιατί κάποια από τα ποιήματά του ενώ τα δημοσίευσε στον καιρό τους, αργότερα δεν τα συμπεριέλαβε στις συλλογές ποιημάτων που εξέδωσε;

  Μαζί µε τις απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα το βιβλίο προσφέρει στον αναγνώστη πάρα πολλά άγνωστα στοιχεία για τη ζωή και το έργο του και 19 αδημοσίευτα ποιήματα του Βάρναλη που δε συμπεριλαμβάνονται σε καμιά άλλη έκδοση. Μαζί µε αυτά: Μία αδημοσίευτη αυτοβιογραφία του. Η συμμετοχή του στο γλωσσικό ζήτημα, η σύγκρουση µε τον Ξενόπουλο, το Δελμούζο και τον Παλαμά, η κατάθεσή του στη δίκη Λουντέμη, οι παρωδίες του και ο ποιητικός «διάλογος» µε τον Καβάφη. Και, τέλος, η περίοδος της εξορίας του. Τα ποιήματα που έγραψε εκεί και οι επιστολές του.

  Το διάβασα απνευστί μέσα σε μια μέρα! Ο συγγραφέας του, Ηρακλής Κακαβάνης, συνδυάζει τον απλό και κατανοητό λόγο με την επιστημονική-φιλολογική προσέγγιση. Είναι ένα βιβλίο που μάς προσφέρει μια σύγχρονη ματιά στον ''παρεξηγημένο'' ποιητή των Μοιραίων.



Κυριακή, 9 Ιουνίου 2013

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ



 Οι απόψεις του καθηγητή μου Θεόδωρου Παπαγγελή (και νυν ακαδημαϊκού) για τη διδασκαλία της ιστορίας με την αρωγή του κινηματογράφου αποτελούν έρεισμα για τον σχεδιασμό διδακτικών προτάσεων για το ''πολύπαθο'' μάθημα της Ιστορίας. Ίσως έτσι καταφέρουμε να άρουμε την προκατειλημμένη άποψη των μαθητών μας γι' αυτό.

[...] Από την άλλη μεριά, ο κινηματογράφος, αντίθετα με άλλες μορφές τέχνης, διεκδικεί μια ασυναγώνιστη μαζικότητα κατανάλωσης των προϊόντων του. Να σας πω πρόχειρα ότι την τελευταία ταινία με ρωμαϊκό θέμα, τον «Μονομάχο», την είδαν εκατομμύρια θεατές σε όλο τον κόσμο - ίσως περισσότερα από δέκα εκατομμύρια, ενώ τα ιστορικά βιβλία και άρθρα που αναφέρονται στον θεσμό των ρωμαϊκών μονομαχιών διαβάζονται συνήθως από μερικές χιλιάδες ανθρώπων, και σε μερικές περιπτώσεις μόνο από κάποιες εκατοντάδες ειδικών. Η διαφορά είναι τεράστια.

  Φυσικά, υπάρχει και ο αντίλογος - που λέει ότι οι ταινίες που προορίζονται για μαζική κατανάλωση περιέχουν ιστορικές ανακρίβειες και συχνά απλουστεύουν ή δραματοποιούν, ή ακόμη και μελοδραματοποιούν τα γεγονότα, προκειμένου να γίνουν πιο αρεστές στα γούστα του μεγάλου κοινού. Αυτό είναι αλήθεια· άλλωστε, έχω ήδη επισημάνει τέτοιες παραχαράξεις και παραποιήσεις της ιστορίας. Τι κάνουμε, λοιπόν; Απαγορεύουμε στους μαθητές να βλέπουν τις ταινίες για να μην αποκομίσουν λανθασμένες εντυπώσεις για το τι συνέβη τότε; Προσωπικά πιστεύω ότι αυτό θα ήταν μια άστοχη υπερβολή. Όσοι ενδιαφέρονται συστηματικά και επιστημονικά για την ιστορία δεν θα περιοριστούν σε αυτά που τους προσφέρουν τα κινηματογραφικά στούντιο, αλλά ταυτόχρονα μπορούν να απολαύσουν στην οθόνη τη σκηνοθετική τέχνη και τις νέες τεχνολογίες που ζωντανεύουν με ανεπανάληπτο τρόπο όψεις του αρχαίου κόσμου που παλιότερα μόνο η πιο δυνατή φαντασία μπορούσε (όσο μπορούσε) να μετατρέψει σε οπτικές εικόνες.

  Και βέβαια, να μην ξεχνάμε το πλατύ κοινό, που αμφιβάλλω αν θα σχημάτιζε ποτέ μια ιδέα για το τι ήταν οι αρχαίες αρματοδρομίες, οι μονομαχίες, ο Αντώνιος, η Κλεοπάτρα και η Ρώμη γενικότερα, αν ο κινηματογράφος δεν είχε ενδιαφερθεί γι᾽ αυτά τα θέματα. Ένας καλός σκηνοθέτης που διαθέτει ένα καλό επιτελείο ηθοποιών, υψηλή τεχνολογική υποστήριξη με τα λεγόμενα «ειδικά εφέ» και που φροντίζει να ενημερωθεί για τις ιστορικές λεπτομέρειες από ειδικούς επιστήμονες - ένας τέτοιος σκηνοθέτης μπορεί να μας διδάξει ιστορία όλους μας. Ένας ενημερωμένος, σύγχρονος και απροκατάληπτος ιστορικός, αν τον ρωτήσετε, θα σας πει ότι η διδασκαλία της ιστορίας στη σχολική αίθουσα μπορεί να συμπληρωθεί με τη διδασκαλία στη σκοτεινή αίθουσα. Πίστευα πάντα, και το πιστεύω τώρα ακόμη περισσότερο, ότι το σπουδαστήριο και το κινηματογραφικό στούντιο μπορούν και πρέπει να αλληλοσυμπληρώνονται. [...]

ΠΗΓΗ: Η Ρώμη και ο κόσμος της (Πρόγραμμα Αρχαιογνωσία και Αρχαιογλωσσία)
Ολόκληρο το βιβλίο, όπως και τα υπόλοιπα της σειράς μπορείτε να τα διαβάσετε πατώντας στον παρακάτω υπερσύνδεσμο της Πύλης της Ελληνικής Γλώσσας

 http://www.greek-language.gr/digitalResources/ancient_greek/history/index.html

Σκηνή από την ταινία Quo vadis του 1951



Τετάρτη, 5 Ιουνίου 2013

Ο φόβος δεν είναι ρατσισμός




  Οι νιόφερτοι αντιμετωπίζονταν πάντα με επιφυλάξεις, περιέργεια, εχθρότητα. Μην πάμε μακριά. Ακόμα και στη δεκαετία του ’70, όταν ένα «άγνωστο» Ι.Χ. έφθανε στην πλατεία του χωριού, οι επιβάτες του ένιωθαν να τους διαπερνούν ματιές από τα καφενεία και μετά οι ερωτήσεις των ντόπιων έπαιρναν χαρακτήρα φιλικής ανάκρισης. Αλλά και κάθε καινούργιος ένοικος στην πολυκατοικία δεν περνάει από την κρησάρα και τα ιοβόλα σχόλια των υπολοίπων;

  Οταν ένα παιδί αλλάξει σχολείο στη μέση της χρονιάς, δεν αντιμετωπίζει τον ιδιότυπο ρατσισμό των συμμαθητών του; Είναι εντυπωσιακό πόσο σκληροί μπορεί να γίνουν οι μικροί. Λες και προπονούνται ενστικτωδώς για τα χρόνια που θα αναμετρηθούν με την αληθινή ζωή και τους άλλους. Δεν αποτελούσαν ανδροπρεπέστατη παράδοση τα καψώνια των παλαιών φαντάρων στους καινούργιους; Οι πρωτοδιοριζόμενοι υπάλληλοι δεν περνούν ένα στάδιο αυθαίρετης αξιολόγησης από τους συναδέλφους τους που βαθμολογούν τον ενδυματολογικό κώδικα, τον τρόπο συμπεριφοράς, το λεξιλόγιο και την όρεξή τους για δουλειά;

  Ο παλαιός, καλός, Λάκης Λαζόπουλος κένταγε με μαεστρία τον χαρακτήρα του μοναχικού, αδύναμου ανθρώπου, που ερχόταν αντιμέτωπος με κάθε λογής εχθρότητες. Αλλες ορατές, άλλες σφηνωμένες στο μυαλό του. Θυμάστε έναν από τους δέκα μικρούς του Μήτσους; Αυτόν που με τις πιζαμούλες του, στο φτωχικό δωμάτιο, με τοίχους νοτισμένους από ανασφάλεια, έβαζε στον εαυτό του γραπτές ασκήσεις θάρρους. Εμενε μονίμως ανεξεταστέος καθώς βαθμολογητής ήταν ο ίδιος. Στο πρόσωπο του τρεμάμενου Μήτσου, ο καθείς μας μπορούσε να διαγνώσει ό,τι του ερχόταν στο μυαλό: τον αγοραφοβικό, τον νυχτοφοβικό, τον υψοφοβικό, τον νοσοφοβικό, τον κλειστοφοβικό κ.λπ. Ο όρος ξενοφοβία δεν περιέκλειε τότε την τρέχουσα ερμηνευτική διάσταση. Ηταν βλέπετε ακόμα τα χρόνια της ευμάρειας και οι Ελληνες αντιμετώπιζαν ως βασικούς «εχθρούς» τους Ελληνες. Στην πορεία, ως απόρροια της πολυετούς ανεξέλεγκτης εισροής λαθρομεταναστών, του οικονομικού εκπεσμού και της εμπλουτισμένης εγκληματικότητας, βρήκε πεδίο δράσης και αποδοχής από μερίδα της κοινωνίας -μην το ξεχνάμε αυτό- ο λόγω τε και έργω ακροδεξιός εξτρεμισμός. Η ξενοφοβία, και μάλιστα από μέλη τής πιο σεβάσμιας ηλικιακά ομάδας, στις γειτονιές της Κυψέλης, των Πατησίων, των Σεπολίων, δεν προέκυψε από το πουθενά, αναδύθηκε από βιώματα. Και δεν θεραπεύεται με ομαδικά παραπεμπτικά σε ψυχαναλυτές ούτε ξορκίζεται με λογύδρια που απευθύνονται σε γενιές γαλβανισμένες από όσα έχουν δει τα μάτια τους.[...]

Του Κώστα Λεονταρίδη
ΠΗΓΗ: Καθημερινή

Σάββατο, 1 Ιουνίου 2013

«Καληνύχτα, Κεμάλ, αυτός ο κόσμος δεν θα αλλάξει ποτέ».

 Του Τάκη Θεοδωρόπουλου, Καθημερινή, 31.5.13

Ο Χατζιδάκις μόλις είχε παραιτηθεί από τη διεύθυνση του Τρίτου Προγράμματος• αν δεν κάνω λάθος, είχε δηλώσει ότι απαγορεύει στο κρατικό ραδιόφωνο να μεταδίδει μουσική του, διότι τη μεταδίδει για να την κακοποιήσει. Το ωραίο στην υπόθεση δεν είναι η ίδια η απαγόρευση. Είναι η αιτιολογία. Θυμωμένος όπως ήταν με το  τότε κράτος, δήλωνε με τον τρόπο του ότι δεν θέλει να έχει καμία σχέση μαζί τους. Οχι μόνον δεν χρειάζεται το κρατικό ραδιόφωνο, αλλά το θεωρεί και επιβλαβές για το έργο του. Υπερβολές θα μου πείτε. Ωραίες υπερβολές ενός ανθρώπου που ήξερε να υπερασπίζεται την ευαισθησία του όχι μόνον με τη μουσική του, αλλά και με τη δημόσια παρουσία του.

  Το θυμήθηκα διαβάζοντας πως σε δημοτικό σχολείο η δασκάλα της μουσικής αντιμετώπισε την οργή γονέως αλλά και της διευθύντριας, επειδή έμαθε στα παιδιά να τραγουδούν τον «Κεμάλ». Όπως αποκαλύπτει, ο γονέας διαμαρτυρήθηκε στη διευθύντρια ότι η περί ης ο λόγος ασκεί φιλοτουρκική προπαγάνδα κι εκείνη την κάλεσε σε απολογία, αφού κατάσχεσε τις φωτοτυπίες με τους στίχους του Νίκου Γκάτσου, τις οποίες και έσκισε. Φαντάζομαι ότι αν ζούσαν και το μάθαιναν, ο μεν Γκάτσος θα αδιαφορούσε αρειμανίως, ο δε Χατζιδάκις θα προέβαινε σε δημόσια δήλωση απαγόρευσης ακρόασης της μουσικής του από τη διευθύντρια και τον γονέα λόγω περιορισμένης νοημοσύνης.

 Εν κατακλείδι: Ο «Κεμάλ» είναι ένα από τα ωραιότερα τραγούδια του Χατζιδάκι και του Γκάτσου, ο οποίος έγραψε τους στίχους πάνω στη μουσική αφού η πρώτη του εκτέλεση ήταν με λόγια στα αγγλικά στο «Reflection». Αξίζει να το ξανακούσετε, με τη φωνή του ίδιου του συνθέτη να το κλείνει με τον στίχο:

«Καληνύχτα, Κεμάλ, αυτός ο κόσμος δεν θα αλλάξει ποτέ».



Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΤΟΥ ΜΑΝΟΥ ΧΑΤΖΗΔΑΚΙ


ΤΟ ΠΟΙΗΜΑ ΤΟΥ ΝΊΚΟΥ ΓΚΑΤΣΟΥ

Στης Ανατολής τα μέρη μια φορά κι ένα καιρό
Ήταν άδειο το κεμέρι, μουχλιασμένο το νερό
Στη Μοσούλη, στη Βασόρα, στην παλιά την χουρμαδιά
Πικραμένοι κλαίνε τώρα της ερήμου τα παιδιά

Κι ένας νέος από σόι και γενιά βασιλική
Αγροικάει το μοιρολόι και τραβάει κατά εκεί
Τον κοιτούν οι βεδουίνοι με ματιά λυπητερή
Κι όρκο στον Αλλάχ τους δίνει πως θ’ αλλάξουν οι καιροί

Σαν ακούσαν οι αρχόντοι του παιδιού την αφοβιά
Ξεκινάν με λύκου δόντι και με λιονταριού προβιά
Απ' τον Τίγρη στον Ευφράτη κι απ’ τη γη στον ουρανό
Κυνηγάν τον αποστάτη να τον πιάσουν ζωντανό

Πέφτουν πάνω του τα στίφη σαν ακράτητα σκυλιά
Και τον πάνε στον Χαλίφη, να του βάλει τη θηλιά
Μαύρο μέλι, μαύρο γάλα ήπιε εκείνο το πρωί
Πριν αφήσει στη κρεμάλα, τη στερνή του τη πνοή


Με δυο γέρικες καμήλες, μ’ ένα κόκκινο φαρί
Στου παράδεισου τις πύλες ο προφήτης καρτερεί
Πάνε τώρα χέρι-χέρι κι είναι γύρω συννεφιά
Μα της Δαμασκού τ’ αστέρι, τους κρατούσε συντροφιά

Σ’ ένα μήνα, σ’ ένα χρόνο, βλέπουν μπρος τους τον Αλλάχ
Που από τον ψηλό του θρόνο, λέει στον άμυαλο Σεβάχ
Νικημένο μου ξεφτέρι, δεν αλλάζουν οι καιροί
Με φωτιά και με μαχαίρι πάντα ο κόσμος προχωρεί


Καληνύχτα Κεμάλ
Αυτός ο κόσμος δεν θ’ αλλάξει ποτέ
Καληνύχτα